Zasoby naturalne zwiększają znaczenie Afryki i Bliskiego Wschodu

Posiadane zasoby naturalne nie są najważniejszym kryterium siły danego państwa—bo nie zapewniają mu bezpieczeństwa. Co ciekawe, na czele subindeksu zasobów naturalnych znajdują się częściej niż w przypadku innych wskaźników cząstkowych państwa “autorytarne” lub “częściowo wolne” (według think tanku Freedom House)1. Dochody czerpane z eksploatacji zasobów naturalnych i eksportowanie energii to jednak istotne czynniki podwyższające znaczenie niektórych krajów na mapie świata.

Indeks zasobów naturalnych w latach 1991-2016

Źródło: Opracowanie własne

Najwięcej energii produkują i jednocześnie w największym stopniu samodzielnie zaspokajają potrzeby energetyczne Chiny—indeks przyjmuje wartość 9,69 pkt, na drugim miejscu są USA—7,60, a na trzecim byłaby Unia Europejska—6,67 pkt. W rzeczywistości jednak na tej pozycji ląduje Rosja, a za nią Arabia Saudyjska. W dalszej kolejności są to Norwegia, Katar, Angola, Indonezja, Australia. W pierwszej trzydziestce jest także Kuwejt (12. pozycja), Iran (17.), Wenezuela, Azerbejdżan i Kazachstan. Niemcy są dopiero na 45. miejscu, Ukraina jest 48., a Polska 51. Co ciekawe, na 125. pozycji (jednej z gorszych) jest nasz sąsiad—Białoruś.

Najlepszą sytuację energetyczną na świecie ma Norwegia, która eksportuje 543,7 proc. krajowej konsumpcji energii. Druga jest Angola z wynikiem 536,3 proc., a trzecie Kongo z 513 proc. Rosja eksportuje 83,4 proc. krajowej konsumpcji, co daje jej 27. miejsce na świecie (na 128 krajów, dla których są dane). Polska ma odległe 73. miejsce z wynikiem 27,4 proc. importowanych źródeł energii. Dla porównania Rumunia importuje tylko 18,6 proc. konsumowanej energii, a Ukraina 26 proc. W gorszej sytuacji od nas są m.in. Wielka Brytania, która importuje 39,6 proc. krajowej konsumpcji, oraz Węgry, które sprowadzają 55 proc., a także Niemcy importujące 60,9 proc.

30 krajów z najwyższym wynikiem indeksu zasobów naturalnych w 2016 r. [pkt]

Źródło: Opracowanie własne


  1. Por. A. Puddington, T. Roylanc, Freedom in the World 2016. Anxious Dictators, Wavering Democracies: Global Freedom under Pressure, London 2016, dostępne online.